آزمایش شنوایی (ادیتومتری) یک فرآیند استاندارد، دقیق و کاملاً بدون درد است که توسط شنوایی‌شناس برای سنجش قدرت و کیفیت شنوایی فرد انجام می‌شود. این آزمایش که معمولاً بین ۲۰ تا ۳۰ دقیقه طول می‌کشد، پاسخ گوش شما به اصوات با فرکانس‌ها و شدت‌های مختلف را اندازه‌گیری کرده و نتایج را روی نموداری به نام ادیوگرام ثبت می‌کند. آزمایش شنوایی هیچ عارضه‌ای ندارد و اولین و مهم‌ترین قدم برای تشخیص هر نوع افت شنوایی محسوب می‌شود.
آزمایش شنوایی چیست و چه اطلاعاتی به دست می‌دهد؟
سنجش شنوایی یا ادیتومتری، معیار طلایی ارزیابی عملکرد گوش و مسیر شنوایی است. این آزمایش مشخص می‌کند که فرد اصوات را در چه شدتی و در کدام فرکانس‌ها می‌شنود. از آنجا که افت شنوایی معمولاً به‌تدریج و بدون درد پیش می‌رود، بسیاری از افراد تا زمان بروز مشکلات جدی در ارتباط، متوجه آن نمی‌شوند. آزمایش شنوایی به شنوایی‌شناس کمک می‌کند:
- نوع افت شنوایی (انتقالی، حسی‌عصبی یا مختلط) را مشخص کند؛
- درجه شدت افت (خفیف، متوسط، شدید یا عمیق) را تعیین کند؛
- مشکلاتی مانند عفونت گوش، تجمع مایع یا اختلال استخوانچک‌ها را شناسایی کند؛
- مبنای مناسبی برای تجویز سمعک یا درمان‌های پزشکی فراهم آورد.
چه کسانی باید آزمایش شنوایی انجام دهند؟
آزمایش شنوایی تنها مخصوص سالمندان نیست؛ در واقع هر فردی در هر سنی ممکن است به آن نیاز داشته باشد. توصیه می‌شود در موارد زیر حتماً به شنوایی‌شناس مراجعه کنید:
- احساس پارگی یا وزوز (شنیدن صداهای اضافی) در گوش؛
- ناتوانی در درک مکالمات، به‌ویژه در محیط‌های شلوغ؛
- نیاز به بلند کردن صدای تلویزیون یا گوشی بیش از حد معمول؛
- سابقه کار در محیط‌های پر سر و صدا یا استفاده طولانی از هدفون؛
- عفونت‌های مکرر گوش یا ترشح از گوش؛
- سرگیجه همراه با کاهش شنوایی؛
- نیاز به بررسی دوره‌ای شنوایی در سالمندان و شیرخواران.
مراحل انجام آزمایش شنوایی
فرآیند ادیتومتری در چند مرحله مشخص و منظم انجام می‌شود. در ادامه هر مرحله را به زبان ساده توضیح می‌دهیم:
۱. شرح حال و گفتگوی اولیه
شنوایی‌شناس ابتدا درباره سابقه پزشکی شما، شکایت فعلی، سابقه شغلی، مصرف داروها و سابقه خانوادگی افت شنوایی سؤال می‌کند. این اطلاعات به درک بهتر شرایط شما و انتخاب آزمایش‌های تکمیلی مناسب کمک می‌کند.
۲. معاینه ظاهری گوش (اتوسکوپی)
در این مرحله، کانال گوش خارجی و پرده صما با وسیله‌ای به نام اتوسکوپ بررسی می‌شود تا وجود جرم گوش، التهاب، عفونت یا انسداد شناسایی شود. در صورت وجود جرم زیاد، ابتدا گوش تمیز شده و سپس آزمایش انجام می‌گیرد؛ زیرا جرم می‌تواند نتایج را نادرست نشان دهد.
۳. سنجش فشار گوش (تمپانومتری)
تمپانومتری آزمایشی سریع و بدون درد است که عملکرد گوش میانی و حرکت پرده صما را ارزیابی می‌کند. یک پروب کوچک در ورودی کانال گوش قرار می‌گیرد و تغییرات فشار هوا اندازه‌گیری می‌شود. این آزمایش در تشخیص مایع پشت پرده گوش، اختلال در لوله استاش و مشکلات استخوانچک‌های گوش بسیار ارزشمند است.
۴. ادیتومتری رفتاری (سنجش حد شنوایی)
شما در اتاقکی آرام و عایق صوت می‌نشینید و هدفون بر روی گوش‌ها قرار می‌گیرد. اصواتی با فرکانس‌های مختلف (از بم تا زیر) با شدت‌های کاهش‌یابنده پخش می‌شود و هر بار که صدایی می‌شنوید، با فشردن دکمه علامت می‌دهید. کمترین شدت صوتی که در هر فرکانس می‌شنوید، «حد شنوایی» شما در آن فرکانس است و روی ادیوگرام ثبت می‌گردد. گاهی برای بررسی نوع افت شنوایی، از ارتعاشات استخوانی نیز استفاده می‌شود تا مسیر شنوایی به‌صورت مستقیم ارزیابی شود.
۵. ادیتومتری گفتاری
در این بخش توانایی شما در شنیدن و درک کلمات بررسی می‌شود. حدی که شما کلام را تشخیص می‌دهید و درصد درک کلمات در شدت‌های مناسب اندازه‌گیری می‌شود. این آزمایش اطلاعات مهمی درباره عملکرد واقعی گوش در ارتباطات روزمره و پیش‌بینی سودمندی سمعک ارائه می‌دهد.
تفسیر نتایج؛ ادیوگرام چه می‌گوید؟
پس از انجام آزمایش، نتایج روی نمودار ادیوگرام ثبت می‌شود. محور افقی نمودار فرکانس‌ها (هرتز) و محور عمودی شدت صدا (دسی‌بل) را نشان می‌دهد. شنوایی در محدوده ۰ تا ۲۵ دسی‌بل طبیعی در نظر گرفته می‌شود و اعداد بالاتر از این محدوده به معنای درجاتی از افت شنوایی است. شنوایی‌شناس با تفسیر این نمودار، نوع و شدت افت شنوایی را مشخص کرده و در صورت نیاز، آزمایش‌های تکمیلی مانند بررسی بازتاب استپیان، ادیتومتری ساق مغز (ABR) یا تست OAE را توصیه می‌کند. در پایان، نتایج و راهکارهای مناسب از درمان پزشکی تا تجویز سمعک، با شما در میان گذاشته می‌شود.
نکات مهم پیش از انجام آزمایش شنوایی
- در صورت سرماخوردگی یا عفونت فعال گوش، بهتر است آزمایش را به زمانی بعد از بهبودی موکول کنید؛
- یک روز پیش از آزمایش از قرار دادن جسم خارجی یا گوش‌پاک‌کن در گوش خودداری کنید؛
- قبل از مراجعه، گوش خود را از جرم گوش تمیز کنید یا این کار را به متخصص بسپارید؛
- در طول آزمایش صادقانه و دقیق پاسخ دهید؛ حدس زدن صداهای شنیده‌نشده نتایج را مخدوش می‌کند؛
- اگر سابقه عمل گوش، سمعک قبلی یا جواب آزمایش‌های گذشته دارید، آن را همراه خود بیاورید.
اهمیت انجام آزمایش شنوایی در مراکز معتبر
دقت نتایج آزمایش شنوایی تا حد زیادی به کیفیت تجهیزات، استاندارد بودن اتاقک صوت و تخصص شنوایی‌شناس وابسته است. ما در کلینیک شنوایی و سمعک شکوه تجریش در شمال تهران، با بهره‌گیری از تجهیزات به‌روز و کادر متخصص، تمام مراحل سنجش شنوایی را طبق پروتکل‌های استاندارد جهانی انجام می‌دهیم. اگر ساکن تجریش، نیاوران، الهیه یا سایر مناطق شمال تهران هستید، می‌توانید برای ارزیابی دقیق شنوایی و مشاوره تخصصی از خدمات ما بهره‌مند شوید.
سوالات متداول درباره آزمایش شنوایی
آیا آزمایش شنوایی دردناک است؟
خیر؛ آزمایش شنوایی یک روش کاملاً غیرتهاجمی و بدون درد است. هیچ‌گونه سوزن، بی‌حسی یا شوک الکتریکی در کار نیست و تنها اصوات با شدت‌های مختلف پخش می‌شود. حتی تمپانومتری که فشار ملایمی به گوش وارد می‌کند، احساس ناراحتی ایجاد نمی‌کند.
آزمایش شنوایی چقدر طول می‌کشد؟
معمولاً کل فرآیند شامل شرح حال، معاینه گوش، تمپانومتری و ادیتومتری رفتاری و گفتاری، بین ۲۰ تا ۴۰ دقیقه زمان می‌برد. در مواردی که آزمایش‌های تکمیلی لازم باشد، ممکن است جلسه دوم برنامه‌ریزی شود.
آیا آزمایش شنوایی برای کودکان هم قابل انجام است؟
بله؛ حتی نوزادان هم می‌توانند شنوایی‌سنجی شوند. برای شیرخواران و کودکانی که قادر به همکاری رفتاری نیستند، از آزمایش‌های عینی مانند OAE و ABR استفاده می‌شود که نیازی به پاسخ دادن کودک ندارند. تشخیص زودهنگام افت شنوایی در کودکان، نقش تعیین‌کننده‌ای در رشد گفتار آن‌ها دارد.
اگر افت شنوایی تشخیص داده شود چه باید کرد؟
بستگی به نوع افت شنوایی دارد. افت‌های انتقالی مانند جرم گوش یا عفونت، اغلب با درمان پزشکی برطرف می‌شوند؛ اما در افت‌های حسی‌عصبی، معمولاً بهترین راهکار استفاده از سمعک مناسب است. شنوایی‌شناس پس از تفسیر نتایج، مناسب‌ترین گزینه را متناسب با نوع و شدت افت شنوایی و سبک زندگی شما پیشنهاد می‌دهد.
سمعک بلوتوث‌دار؛ مزایا و اتصال به موبایل
آزمایش شنوایی چگونه انجام می‌شود؟ راهنمای کامل
سمعک شارژی؛ خداحافظی با باتری، شنیدن بی‌وقفه در تمام…
نظرات کاربران
هنوز نظری برای این مقاله ثبت نشده است؛ اولین نفر باشید!
دیدگاه خود را بنویسید